Hoe belemmert grondstoffenschaarste de energietransitie?

In de praktijk kan er worden vastgesteld dat de impact die grondstoffenschaarste met zich mee kan brengen niet zelden wordt onderschat. Wanneer je van plan bent om een huis te bouwen zal je verwachten dat de daarvoor vereiste grondstoffen vrij eenvoudig en snel beschikbaar zullen zijn. In het merendeel van de gevallen is dat ook wel zo. Wanneer er echter op veel grotere schaal een project dient te worden gerealiseerd is dat veel minder voor de hand liggend. Een actueel voorbeeld is wat dit betreft de energietransitie die moet worden gerealiseerd. Deze transitie zou het slachtoffer kunnen worden van een dreigende grondstoffenschaarste voor wat iridium betreft.

Onvoldoende aandacht voor de vereiste materiaalbehoefte

Er kan in de praktijk worden vastgesteld dat de materiaalbehoefte bij het opstellen van verschillende plannen nog steeds vaak over het hoofd wordt gezien. Dit geldt onder meer voor de materiaalbehoefte voor wat de productie van groene waterstof betreft. Het is dan de hoogste tijd dat dit op de agenda van de politici komt te staan. Onvoldoende aandacht schenken aan de vereiste materiaalbehoefte kan er immers in de praktijk voor zorgen dat de energietransitie niet alleen vertraging kan oplopen, maar zelfs volledig tot stilstand kan komen.

Hoe ontstaat grondstoffenschaarste precies?

Indien je van plan bent om een op zichzelf staand, relatief kleinschalig, project te realiseren zal je tot de vaststelling komen dat grondstoffenschaarste niet meteen tot grote problemen zal leiden. Wanneer er echter sprake is van een project op grote, uitgebreide schaal, zoals bijvoorbeeld de energietransitie die moet worden gerealiseerd wordt dat al snel een compleet ander verhaal.

Voor wat onze energietransitie betreft kan er op vlak van grondstoffenschaarste onder meer worden gedacht aan het zogenaamde iridium. Daar is de voorbije tijd al behoorlijk wat over gezegd en geschreven. Dat is ook niet meer dan terecht, want de verwachting is dat de toekomstige vraag naar iridium het beschikbare aanbod (aanzienlijk) zal overstijgen. Van iridium is bekend dat dit een belangrijke grondstof vormt voor de productie van waterstof. Dat is echter niet het enige doel waarvoor iridium wordt ingezet. Ook binnen andere routes van de energietransitie is het zo dat iridium er bekend om staat een essentieel materiaal te zijn.

Hoe kunnen we grondstoffenschaarste voorkomen of inperken?

Om ervoor te zorgen dat de energietransitie niet in het gedrang komt kan het van groot belang, kunnen enkele oplossingen worden toegepast. Hieronder worden deze mogelijke oplossingen op een rijtje gezet:

1. Het intensiveren van het gebruik van de electrolyzers die al bestaan;
2. Het recycleren van kritieke grondstoffen;
3. Het inperken van de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen;

Onder meer het recycleren van kritieke grondstoffen heeft in het verleden aangetoond dat het een goede oplossing kan vormen voor het voorkomen of verhelpen van grondstoffenschaarste. Er bestaan in de praktijk tal van verschillende manieren om dit voor mekaar te krijgen. Vooral de Hydro metallurgische behandeling evenals de selectieve elektrochemische dissolutie benaderingen blijken in de praktijk op heel wat interesse te kunnen rekenen.